Onderwijsprofessionals: leer de taal van het samengestelde gezin spreken

/, Professionalisering/Onderwijsprofessionals: leer de taal van het samengestelde gezin spreken

Onderwijsprofessionals: leer de taal van het samengestelde gezin spreken

“Verdiep je in het samengestelde gezin, zodat een kind geen kans heeft onder te duiken”

Het samengestelde gezin is een steeds meer voorkomende gezinsvorm. Toch is er nog te weinig bekend over de impact dat een samengesteld gezin kan hebben op het functioneren van de gezinsleden. Saskia Engels initieerde samen met de oprichter van Stiefgoed Patricia Heije, de Stiefgoed Academie. Dé leeromgeving waar een professional zijn kennis verbreedt op het gebied van leven binnen een samengesteld gezin.

De Stiefgoed Academie –sinds 2017- is net als Stiefgoed –sinds 2012-, geboren uit nood. Psycho-sociaal therapeut bij Stiefgoed Rotterdam en oprichter van de Academie, Saskia Engels: “Steeds meer beroepsgroepen –zorg, onderwijs, hulpverlening en financieel/juridisch- hebben te maken met mensen en dus ook met kinderen, tieners en jongvolwassenen, die leven binnen een samengesteld gezin. Tot de oprichting van de Stiefgoed Academie waren de mogelijkheden schaars voor professionals om gebundelde kennis over dit specifieke onderwerp te krijgen. Wij bieden hen de kans zich te verdiepen in de dynamieken van het samengestelde gezin. Binnen een samengesteld gezin gelden andere wetten dan binnen een kerngezin. Dus vraagt de begeleiding van een leerling of student om een andere aanpak wanneer hij last heeft van zijn thuissituatie.”

Let op signalen school
En dat een leerling of student last kan hebben van het leven binnen een samengesteld gezin en de rol van de ouders en stiefouders daarin, is helaas nog al te vaak waar. Dit uit zich bijvoorbeeld in wantrouwen van volwassenen, terugtrekgedrag, rebelleren of juist in extreme aanpassing. Als onderwijsprofessional, in welke hoedanigheid dan ook, is het van belang afwijkend gedrag te signaleren. Een hele belangrijke eerste stap, geeft Saskia aan. “Afwijkend gedrag is een eerste aanwijzing dat er iets niet klopt. De signalen moeten vertaald worden naar bijvoorbeeld een signaleringsformulier. Onze tip hierin is dat er op zo’n formulier ruimte is voor het zichtbaar maken van de thuissituatie. Sta als school en als professional, zeker in het beroepsonderwijs, bewust stil bij de thuissituatie.”

Niet uitsluiten maar insluiten
Maar een onderwijsprofessional kan ook verontruste signalen opvangen in het contact met de (stief)ouders. Saskia: “Vaak weten professionals zich niet goed raad met de stiefouder(s). Een veelvoorkomende reactie is dan ook het uitsluiten van de betreffende stiefouder(s). Binnen de Stiefgoed Academie leer je als professional de stiefouder juist in te sluiten en te betrekken. En leer je gedrag van zowel kind als ouder beter te duiden, door er woorden aan te geven. Je spreekt dan de taal van het samengestelde gezin. Want vang je een signaal op, maar ken je de oorsprong niet, is het moeilijk handelen. Wij maken dit inzichtelijk voor de deelnemende professionals door hen te laten ervaren via opstellingen hoe het is voor de betrokken om te functioneren binnen een samengesteld gezin.”

Angèle van Seeters – ten Tije organisatietalent bij Stiefgoed

“Afgelopen februari organiseerden we met de Stiefgoed Academie het eerste ‘Congres voor het samengestelde gezin’. Speciaal bedoeld voor de professional die meer inzicht wil krijgen in de dynamieken van een samengesteld gezin. Als je als professional persoonlijk geen ervaring hebt met het samengestelde gezin, is het lastig om het volledig te begrijpen. Meer kennis betekent dat je signalen eerder en beter kunt lezen. Bepaald gedrag koppel je sneller aan de juiste oorsprong, zoals een thuissituatie. Daar heeft een leerling of student alleen maar profijt van.”

 

Eerste hulp bij stiefgezinnen
En stel, dat je als docent, mentor of studieloopbaanbegeleider signalen opvangt vanuit je leerling of student dat het thuis, binnen het samengestelde gezin, niet lekker loopt, wat dan? “Ga in ieder geval eerst het gesprek aan met de jongere”, adviseert Saskia. “Gehoord worden kan al een verschil maken. Daarnaast kijk je waar de ondersteuningsmogelijkheden liggen. Jongeren hebben behoefte aan (h)erkenning en het uitwisselen van ervaringen. Wanneer dit niet face-to-face kan, wijs hem dan bijvoorbeeld door naar de website van Villa Pinedo. Dit is een platform waar kinderen van gescheiden of scheidende ouders en ouders zelf terecht kunnen met vragen, maar ook lezen ze hier de verhalen van lotgenoten. Het is belangrijk dat jongeren de mogelijkheid hebben om hun situatie te relativeren. Op de website van www.stiefgoed.nl zijn, naast het aanbod voor hulpverlening, ook veel boekentips te vinden voor jongeren en samengestelde gezinnen.”

Laagdrempelige kenniswerving
Als onderwijsprofessional kun je aan de hand van verschillende boeken en documentaires al meer inzicht krijgen in het fenomeen ‘het samengestelde gezin’. Saskia: “Kinderen uit nieuwe gezinnen van Corrie Haverkort en Ed Spruijt is een handboek met onder andere praktische tips en handvatten en een overzicht van interventiemogelijkheden. Samen gesteld van Ietje Heybroek en Boukje Overgauw beschrijft aan de hand van praktijkvoorbeelden onder meer de typen stiefgezinnen, de ontwikkelingsfasen evenals de valkuilen en aandachtspunten. Of bekijk ook eens de documentaires: ‘Stiefkind van de rekening’ en ‘The origin of trouble’. Op Netflix vind je een serie Bonusfamiljen, een Zweedse dramedy over een samengesteld gezin en al haar uitdagingen. Lees je in, wees je bewust van en leer over het samengestelde gezin, zodat een jongvolwassene geen kans heeft onder te duiken en zich te verliezen in een situatie die we samen de baas kunnen worden.”

Heeft u ervaring met leerlingen of studenten uit een samengesteld gezin? Hoe gaat u om met de stiefouder(s)? En welke begeleidingsbehoefte heeft de leerling of student? Wij zijn benieuwd naar uw ervaringen. Laat een reactie achter via onderstaand formulier.

2018-04-10T07:54:48+02:00 9 april 2018|Jongeren, Professionalisering|0 Comments

Leave A Comment